{"id":1667,"date":"2022-07-24T07:38:06","date_gmt":"2022-07-24T05:38:06","guid":{"rendered":"https:\/\/dembitzer.pl\/?p=1667"},"modified":"2022-07-24T08:00:35","modified_gmt":"2022-07-24T06:00:35","slug":"przeslanie-daniela-offena","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dembitzer.pl\/?p=1667","title":{"rendered":"Przes\u0142anie Daniela Offena"},"content":{"rendered":"\n

Profesor Daniel Offen to potomek d\u0119bickiej rodziny \u017cydowskiej Offen\u00f3w. Jest znanym w \u015bwiecie neurobiologiem, badaczem chor\u00f3b m\u00f3zgu, profesorem Uniwersytetu Telawiwskiego i obecnym prezesem Zwi\u0105zku D\u0119biczan w Izraelu. Poni\u017cszy list napisa\u0142 specjalnie do uczestnik\u00f3w spo\u0142ecznych obchod\u00f3w Dni Pami\u0119ci o D\u0119bickich \u017bydach 20-21 lipca 2022.<\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Profesor Daniel Offen w D\u0119bicy, 20 lipca 2022. Fot. Przemys\u0142aw Sroka<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Panie i panowie, drodzy d\u0119biczanie,<\/p>\n\n\n\n

Ja tak\u017ce jestem d\u0119biczaninem. Cz\u0119\u015b\u0107 mojej to\u017csamo\u015bci kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie tutaj przez wieki. Moi przodkowie od pokole\u0144 mieszkali w Polsce i tworzyli t\u0119tni\u0105ce \u017cyciem spo\u0142eczno\u015bci okazuj\u0105ce innym \u017cyczliwo\u015b\u0107 i dobro\u0107. Studiowali Tor\u0119 i przedmioty \u015bwieckie. Komponowali wyj\u0105tkowe pie\u015bni. Mieli w\u0142asny j\u0119zyk i w\u0142asne obyczaje. Byli bardzo dumni ze swojej kultury, kt\u00f3ra zapu\u015bci\u0142a korzenie w tej ziemi i w miasteczkach takich, jak D\u0119bica. Moja rodzina mieszka\u0142a w D\u0119bicy od kilku pokole\u0144, wielu jej cz\u0142onk\u00f3w osiedli\u0142o si\u0119 tutaj, prowadz\u0105c \u017cycie towarzyskie i dzia\u0142alno\u015b\u0107 handlow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\u017bycie ekonomiczne D\u0119bicy w du\u017cej cz\u0119\u015bci opiera\u0142o si\u0119 na dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej miejscowej gminy \u017cydowskiej. Moja rodzina mia\u0142a du\u017c\u0105 firm\u0119 handlow\u0105, kt\u00f3ra sprzedawa\u0142a p\u0142ody rolne w ca\u0142ej Europie.<\/p>\n\n\n\n

Potem przysz\u0142a wojna: niebo nad Polsk\u0105 przykry\u0142a z\u0142owieszcza czarna chmura, a \u017cycie \u017byd\u00f3w zosta\u0142o wywr\u00f3cone do g\u00f3ry nogami.<\/p>\n\n\n\n

Si\u0142y z\u0142a uczyni\u0142y z mojej rodziny i wszystkich \u017byd\u00f3w europejskich podludzi. Traktowa\u0142y \u017byd\u00f3w jak swoj\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107. Torturowa\u0142y ich przez lata oraz zmienia\u0142y ich w g\u0142odnych i pogardzanych biedak\u00f3w. Ale duch ich nigdy nie opu\u015bci\u0142\u2026 M\u00f3j ojciec kontynuowa\u0142 nauk\u0119 Tory przez ca\u0142y okres istnienia d\u0119bickiego getta. Wraz z kilkoma przyjaci\u00f3\u0142mi za\u0142o\u017cy\u0142 tajn\u0105 jesziw\u0119, w kt\u00f3rej z oddaniem zachowywa\u0142 najstarszy \u017cydowski zwyczaj, czyli studiowanie Tory.<\/p>\n\n\n\n

Dok\u0142adnie osiemdziesi\u0105t lat temu na ksi\u0119\u017cej \u0142\u0105ce zgromadzono \u017byd\u00f3w z D\u0119bicy oraz z innych miejscowo\u015bci: musieli godzinami sta\u0107 w s\u0142o\u0144cu. Od czasu do czasu niemieccy nazi\u015bci strzelali do nich na o\u015blep \u2013 tylko dlatego, \u017ce chcieli i mogli. Zebrali setki starych \u017byd\u00f3w i za\u0142adowali ich na ci\u0119\u017car\u00f3wki, kt\u00f3re kilkakrotnie wraca\u0142y po nast\u0119pnych, po czym zawozi\u0142y ich do lasu. Tam czeka\u0142 na nich g\u0142\u0119boki d\u00f3\u0142, w kt\u00f3rym zostali rozstrzelani ze straszliwym okrucie\u0144stwem. Niekt\u00f3rzy cz\u0142onkowie mojej rodziny zostali pochowani w\u0142a\u015bnie w tym miejscu.<\/p>\n\n\n\n

M\u00f3j tato zosta\u0142 na \u0142\u0105ce, bo wybrano go do pracy \u2013 podobnie jak kilku innych m\u0142odych ludzi. Jednak moi dziadkowie, ca\u0142a moja dalsza rodzina, ca\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska, w\u0142a\u015bciwie wszyscy, kt\u00f3rych ojciec zna\u0142 w swoim \u017cyciu, zostali za\u0142adowani do poci\u0105gu i kilka godzin p\u00f3\u017aniej unie\u015bli si\u0119 do nieba w dymie ulatuj\u0105cym z niemieckiego nazistowskiego obozu zag\u0142ady w Be\u0142\u017ccu.<\/p>\n\n\n\n

M\u00f3j zmar\u0142y trzyna\u015bcie lat temu ojciec przeszed\u0142 wiele podczas wojny: kiedy wyzwalano ob\u00f3z w Bergen-Belsen, chorowa\u0142 na tyfus, zosta\u0142a z niego tylko sk\u00f3ra i ko\u015bci. Podobny los sta\u0142 si\u0119 udzia\u0142em mojej matki, kt\u00f3ra urodzi\u0142a si\u0119 w \u0141odzi, prze\u017cy\u0142a tamtejsze getto, a nawet eksperymenty doktora Mengele w obozie zag\u0142ady Auschwitz.<\/p>\n\n\n\n

Moi rodzice prze\u017cyli wojn\u0119 jako jedyni cz\u0142onkowie swoich wielodzietnych rodzin, a jednak ich duszy nie zdo\u0142ano z\u0142ama\u0107. Podnie\u015bli si\u0119 z prochu i wyemigrowali do Izraela, buduj\u0105c rodzin\u0119 na nowo. Ojciec przez wiele lat zajmowa\u0142 si\u0119 edukacj\u0105 i wychowa\u0142 wielu uczni\u00f3w. W niedawnym wydarzeniu, zorganizowanym w setn\u0105 rocznic\u0119 jego urodzin, wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 stu jego wychowank\u00f3w, kt\u00f3rzy kontynuuj\u0105 w Ziemi Izraela dziedzictwo zachowywania cz\u0142owiecze\u0144stwa i budowania \u017cycia pe\u0142nego szacunku dla innych.<\/p>\n\n\n\n

Jestem przewodnicz\u0105cym Zwi\u0105zku D\u0119biczan w Izraelu i mam dzi\u015b zaszczyt reprezentowa\u0107 nasz\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107. Naszym zadaniem jest pami\u0119ta\u0107 o \u017cyciu naszych przodk\u00f3w w D\u0119bicy oraz o naszych zmar\u0142ych, kt\u00f3rzy zostali pochowani w tej ziemi.<\/p>\n\n\n\n

Drodzy d\u0119biczanie, nazi\u015bci zniszczyli wiele gmin \u017cydowskich w Polsce. Spo\u015br\u00f3d ponad dw\u00f3ch tysi\u0119cy \u017cydowskich mieszka\u0144c\u00f3w D\u0119bicy Zag\u0142ad\u0119 prze\u017cy\u0142o tylko pi\u0119\u0107dziesi\u0105t os\u00f3b. Nie zapominamy o nich i zbieramy si\u0119 w rocznic\u0119 likwidacji getta, czyli w dniu \u015bmierci przewa\u017caj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci d\u0119bickich \u017byd\u00f3w w Be\u0142\u017ccu.<\/p>\n\n\n\n

Doceniamy i podziwiamy to, \u017ce w\u0142adze miasta nie zapominaj\u0105 o dawnych mieszka\u0144cach, kt\u00f3rzy w znacznej mierze przyczynili si\u0119 do rozkwitu D\u0119bicy. Nie uwa\u017camy ceremonii organizowanej przez pana burmistrza za rzecz oczywist\u0105, bo nadal w wielu miastach, w kt\u00f3rych dawniej mieszkali \u017bydzi, nie odbywa si\u0119 \u017cadna uroczysto\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Wyra\u017camy wielkie uznanie dla Ireneusza Sochy, kt\u00f3ry zajmuje si\u0119 ochron\u0105 pami\u0119ci o d\u0119bickich \u017bydach, a ostatnio opublikowa\u0142 po polsku drugie wydanie Sefer Dembic – ksi\u0119gi pami\u0119ci \u017cydowskiej spo\u0142eczno\u015bci miasta.<\/p>\n\n\n\n

W ksi\u0105\u017cce tej znalaz\u0142am zdj\u0119cie mojej babci i mojego siedmioletniego ojca. Nie zachowa\u0142y si\u0119 natomiast zdj\u0119cia mojego dziadka i reszty rodziny, a tak\u017ce wielu cz\u0142onk\u00f3w gminy \u017cydowskiej w D\u0119bicy. Mog\u0119 sobie tylko wyobrazi\u0107, jak wygl\u0105dali.<\/p>\n\n\n\n

Do wa\u017cnych miejsc w D\u0119bicy nale\u017cy wspania\u0142a synagoga, zachowany cmentarz \u017cydowski oraz zbiorowy gr\u00f3b w Lesie Wolica. S\u0105 one \u015bwiadectwem wojennej grozy, ale tak\u017ce t\u0119tni\u0105cego tu niegdy\u015b \u017cydowskiego \u017cycia. Nie zapominajcie o tym. My nigdy nie zapomnimy o tych mieszka\u0144cach D\u0119bicy, kt\u00f3rzy nara\u017cali swoje \u017cycie, aby ratowa\u0107 swoich \u017cydowskich s\u0105siad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bnie st\u0105d kieruj\u0119 apel do d\u0119biczan, do d\u0119bickiej m\u0142odzie\u017cy, aby traumatyczne prze\u017cycia wojenne, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 udzia\u0142em naszych przodk\u00f3w, nigdy nie wr\u00f3ci\u0142y. Wszyscy powinni\u015bmy wyst\u0105pi\u0107 razem przeciwko si\u0142om z\u0142a i rasizmu, kt\u00f3re zn\u00f3w dochodz\u0105 do g\u0142osu.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119kuj\u0119 w\u0142adzom miasta w moim imieniu i w imieniu \u017byd\u00f3w d\u0119bickich w Izraelu i na ca\u0142ym \u015bwiecie. \u015awi\u0119te jest zadanie, kt\u00f3re podj\u0119li\u015bcie, aby uczci\u0107 pami\u0119\u0107 naszych Bliskich.<\/p>\n\n\n\n

— Profesor Daniel Offen, D\u0119bica, 20 lipca 2022<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Przek\u0142ad – Ireneusz Socha<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Copyright by Ireneusz Socha<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tre\u015b\u0107 listu do uczestnik\u00f3w Dni Pami\u0119ci o D\u0119bickich \u017bydach 2022<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1668,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-1667","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wiadomosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dembitzer.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1667","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dembitzer.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dembitzer.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dembitzer.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dembitzer.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1667"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/dembitzer.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1667\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1675,"href":"https:\/\/dembitzer.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1667\/revisions\/1675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dembitzer.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1668"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dembitzer.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1667"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dembitzer.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1667"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dembitzer.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1667"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}